Verbluffende planten! 3: De reus uit de Maleisische Archipel

Diep in de regenwouden van Sumatra, Borneo, Maleisie en de Filipijnen leeft een plant met een bijzonder verhaal. Hij is uniek, en leeft alleen in het wild. Vele malen is geprobeerd om hem te kweken in botanische tuinen en laboratoria over de hele wereld, maar helaas is dit nooit gelukt. Het gaat over de Rafflesia arnoldii, een plant die de grootste solitaire bloem ter wereld produceert, die een diameter kan bereiken van 100 tot 150 centimeter.

User:Rendra Regen Rais [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], from Wikimedia Commons

Een plant zonder bladeren, stengels of wortels. De bloem is gelijk ook het enige bovengrondse deel van de plant. Hij heeft geen bladeren of stelen of wortels. Deze heeft hij ook niet nodig omdat het een endofyte parasiet is. Hij groeit namelijk als een soort schimmel onder de grond, met strengen van weefsel, die binnendringen in de wortels van een bepaalde liaan en daar voedingsstoffen stelen. Dit is een specifieke liaan, van het geslacht Tetrastigma. Deze lianen groeien alleen in onverstoorde primaire bossen. Door te parasiteren op een andere plant is de Rafflesia in staat om op de grond in het regenwoud te groeien waar andere planten door een tekort aan licht niet voorkomen.

De zaden van de Rafflesia kiemen waarschijnlijk door contact met bepaalde chemicaliën die vrijkomen, als de wortels van de Tetrastigma liaan beschadigd raken, bijvoorbeeld door de hoeven van grote dieren zoals neushoorns. Als het lukt om de lianenwortels binnen te dringen groeit de Rafflesia uit, en kan deze gaan bloeien. Vaak lukt het de liaan om de Rafflesia buiten te sluiten waardoor tachtig tot negentig procent van de knoppen afsterven. Maar in het geval dat dit niet lukt, heeft de Rafflesia de kans om tot bloei te komen. De bloemen lijken op een karkas en ruiken ook zo, ze willen namelijk vliegen en aaskevers aantrekken die zorgen voor de bestuiving.

SofianRafflesia [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], from Wikimedia Commons

Een bijna onmogelijke missie. De kans op bestuiving is maar klein. De bloemen bloeien maar enkele dagen en ze zijn ook nog éénslachtig wat betekent dat ze óf mannelijk óf vrouwelijk zijn. Hierdoor moeten de bloemen dus tegelijkertijd bloeien, wat door de lage overlevingskans van de knoppen weinig voorkomt. Door het kappen van het regenwoud komen verschillende populaties ook nóg verder uit elkaar te liggen waardoor de kans op bestuiving nóg kleiner wordt.

Getekend door S. Van Rootselaar
Levenscyclus van de Rafflesia arnoldii

De uitsterving nabij. Het geslacht Rafflesia bestaat uit 15 soorten. Helaas zijn er door houtkap al twee van deze soorten uitgestorven. Ook de Rafflesia arnoldii staat op het punt om te verdwijnen van de aarde. De kans op het redden van deze bijzondere plant door hem ergens anders te kweken is afwezig omdat hij dus zo een specifieke omstandigheden en gastheer nodig heeft. Dus ben je ooit in de Maleisische archipel, ga dan zeker op zoek naar deze verbluffende plant.

One comment

Laat een reactie achter op Ien Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *